Jak skutecznie wprowadzić AI do szkół?

Przygotowanie szkoły do wdrożenia AI

Przed wprowadzeniem systemów sztucznej inteligencji do szkół, nauczyciele powinni zbadać, w jaki sposób AI może pozytywnie wpłynąć na ich nauczanie i uczenie się uczniów. Istotne jest przyjęcie przyrostowego podejścia do rozwoju i wdrażania tych technologii oraz ich oceny. Stopniowe wprowadzanie narzędzi AI i stałe monitorowanie społecznych skutków pozwoli na wycofanie się w przypadku wystąpienia niezamierzonych konsekwencji.

Przegląd wykorzystania istniejących systemów AI

Szkoły powinny przeprowadzić przegląd wykorzystania AI oraz danych, które już zostały wprowadzone. Warto sporządzić wykaz danych gromadzonych przez szkołę i ustalić, do czego mają one służyć. Należy rozważyć, czy można zgromadzić mniej szczegółowych informacji, które pozwoliłyby osiągnąć ten sam efekt.

Wprowadzenie polityki i procedur

Przed wdrożeniem systemu AI, szkoły powinny wprowadzić politykę i procedury określające oczekiwania oraz wskazówki dotyczące postępowania w przypadku wystąpienia problemów. Środki te mogą dotyczyć m.in. zapewnienia odpowiedniego szkolenia dla pracowników, monitorowania funkcjonowania systemu AI oraz przestrzegania zobowiązań wynikających z RODO.

Projekt pilotażowy dotyczący systemu AI

Przed wprowadzeniem nowych systemów AI w całej szkole, warto wypróbować system z konkretną grupą osób uczących się. Niezbędne są konkretne kryteria oceny, aby można było dokonać świadomego osądu skuteczności systemu AI pod względem poprawy efektów uczenia się, stosunku jakości do ceny i etycznego wykorzystania.

Współpraca z dostawcą systemu AI

Utrzymywanie kontaktu z dostawcą systemu AI oraz uzyskanie przejrzystej dokumentacji technicznej to kluczowe aspekty wprowadzenia sztucznej inteligencji do szkół. Ważne jest również uzgodnienie z dostawcą umowy o gwarantowanym poziomie usług, określającej wsparcie i konserwację oraz kroki podejmowane w celu rozwiązania zgłoszonych problemów. Szkoła powinna również wziąć pod uwagę przyszłą zależność od dostawcy, jeśli na przykład będzie chciała w przyszłości zmienić dostawcę lub w ogóle przejść na inny system AI.

Monitorowanie funkcjonowania systemu AI i ocena ryzyka

Stałe monitorowanie wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji jest niezbędne, aby ocenić ich wpływ na praktyki uczenia się, nauczania i oceniania. Na poziomie szkoły istotne będzie podjęcie decyzji w sprawie sposobu zorganizowania i prowadzenia monitorowania, osób odpowiedzialnych za monitorowanie oraz sposobu określania i zgłaszania postępów. Dowody zebrane w wyniku stałego monitorowania powinny dostarczyć informacji i mieć wpływ na przyszłe wykorzystanie systemów AI lub decyzję o niestosowaniu ich w określonych okolicznościach.

W artykule przedstawiono ważne kroki, jakie szkoły powinny podjąć, aby skutecznie wdrożyć sztuczną inteligencję (AI) w edukacji. Chociaż wdrożenie AI ma potencjalne korzyści, ważne jest również zwrócenie uwagi na ograniczenia tego narzędzia i możliwość wystąpienia niezamierzonych konsekwencji. W tym kontekście, warto zauważyć, że sukces wdrożenia AI zależy nie tylko od technologii, ale również od ludzi – nauczycieli, uczniów i administratorów (Blikstein, 2018). Dlatego istotne jest inwestowanie w szkolenia dla personelu oraz regularne monitorowanie i ocena procesu wdrożenia AI, które powinny uwzględniać mniej oczywiste efekty, takie jak wpływ na motywację uczniów czy relacje między nauczycielami a uczniami (Holstein et al., 2019).

Wdrożenie AI w szkołach może prowadzić do różnych wyzwań, takich jak ochrona prywatności uczniów, związane z RODO, czy zależność od dostawcy systemu AI. Dlatego warto, aby szkoły świadomie podejmowały decyzje dotyczące wyboru systemów AI, a także badały alternatywne rozwiązania, takie jak otwarte oprogramowanie edukacyjne (OER) i rozwiązania oparte na współpracy między szkołami (Farrow, 2017). Tylko wtedy będzie można zapewnić, że wykorzystanie AI w edukacji przyniesie korzyści zarówno uczniom, jak i nauczycielom, jednocześnie minimalizując potencjalne zagrożenia związane z prywatnością danych, etyką i zrównoważonym rozwojem technologicznym w edukacji.

1. Blikstein, P. (2018). Uses and Abuses of AI in Education: Introducing AI Fluency. In Proceedings of the 13th International Conference of the Learning Sciences (ICLS) 2018. London, UK: International Society of the Learning Sciences.
2. Holstein, K., McLaren, B. M., & Aleven, V. (2019). Intelligent Tutoring Systems and the Double-Edged Sword of Data-Driven Student and Teacher Support. In Proceedings of the 20th International Conference on Artificial Intelligence in Education (AIED) 2019. Chicago, IL, USA: Springer.
3. Farrow, R. (2017). Open Education and Critical Pedagogy. Learning, Media and Technology, 42(2), 130-146.